—

### 🧠 **NTS परीक्षा म्हणजे काय?**

**राष्ट्रीय प्रतिभा शोध परीक्षा (NTSE / NTS)** ही परीक्षा भारत सरकारच्या **NCERT (National Council of Educational Research and Training)** संस्थेमार्फत घेतली जाते.
या परीक्षेचा उद्देश देशभरातील हुशार आणि प्रतिभावान विद्यार्थ्यांना ओळखून त्यांना पुढील शिक्षणासाठी शिष्यवृत्ती देणे हा आहे.

—

### 🎓 **परीक्षेचे स्तर (Stages)**

NTS परीक्षा दोन टप्प्यांत घेतली जाते:

1. **पहिला टप्पा (State Level Exam):**
राज्य शिक्षण मंडळाकडून घेतला जातो.
2. **दुसरा टप्पा (National Level Exam):**
NCERT, नवी दिल्ली यांच्यामार्फत घेतला जातो.

—

### 📚 **परीक्षेचे स्वरूप**

NTS परीक्षेत दोन पेपर असतात:

1. **MAT (Mental Ability Test)** – बुद्धीमापन चाचणी

* तर्कशक्ती, विश्लेषण, पॅटर्न ओळख, समस्यांचे निराकरण इत्यादी प्रश्न.
2. **SAT (Scholastic Aptitude Test)** – शैक्षणिक योग्यता चाचणी

* गणित, विज्ञान, समाजशास्त्र, इतिहास, भूगोल, राज्यशास्त्र यावर आधारित प्रश्न.

प्रत्येक पेपर साधारणतः **100 गुणांचा** आणि **2 तासांचा** असतो.
प्रश्न **Objective Type (बहुपर्यायी)** असतात.

—

### 🧾 **पात्रता (Eligibility)**

* ही परीक्षा **इयत्ता 10 वीतील विद्यार्थी** देऊ शकतात.
* विद्यार्थी कोणत्याही बोर्डचे असू शकतात (State Board, CBSE, ICSE इ.).
* विद्यार्थ्यांनी 9वीत उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे.

—

### 💰 **शिष्यवृत्ती (Scholarship)**

NTS परीक्षेत यशस्वी झालेल्या विद्यार्थ्यांना खालीलप्रमाणे शिष्यवृत्ती मिळते:

* इयत्ता 11वी ते 12वी: दरमहा ₹1250/-
* पदवी आणि पदव्युत्तर अभ्यासक्रमासाठी: दरमहा ₹2000/-
* संशोधन स्तरावर (PhD): UGC नियमांनुसार आर्थिक मदत.

—

### 🗓️ **परीक्षेची वेळ**

* **पहिला टप्पा (State Level):** साधारणतः नोव्हेंबर महिन्यात घेतला जातो.
* **दुसरा टप्पा (National Level):** साधारणतः मे-जून महिन्यात घेतला जातो.

—

### 📝 **अर्ज प्रक्रिया**

* अर्ज ऑनलाइन किंवा ऑफलाइन राज्य शिक्षण मंडळाच्या वेबसाइटवरून भरता येतो.
* शाळेतूनही अर्ज प्रक्रिया केली जाते.

—

### 📖 **तयारीसाठी विषय**

* बुद्धीमापन (Reasoning)
* गणित
* विज्ञान
* समाजशास्त्र (इतिहास, भूगोल, राज्यशास्त्र, अर्थशास्त्र)

—

### 🌟 **फायदे**

* राष्ट्रीय स्तरावर आपली प्रतिभा सिद्ध करण्याची संधी.
* शिष्यवृत्तीमुळे आर्थिक मदत.
* पुढील शैक्षणिक कारकिर्दीसाठी प्रतिष्ठा आणि प्रोत्साहन.

—