CTET (Central Teacher Eligibility Test)

** विषयी सविस्तर माहिती दिली आहे — ही परीक्षा **CBSE (Central Board of Secondary Education)** मार्फत घेतली जाते.

—

## 🧾 CTET म्हणजे काय?

**CTET** म्हणजे **केंद्रीय शिक्षक पात्रता परीक्षा (Central Teacher Eligibility Test)**.
ही परीक्षा केंद्र सरकारच्या अंतर्गत येणाऱ्या शाळांमध्ये शिक्षक होण्यासाठी घेतली जाते — जसे की:

* **Kendriya Vidyalaya (KVS)**
* **Navodaya Vidyalaya (NVS)**
* **Central Tibetan Schools**
* तसेच इतर **CBSE संलग्न शाळा**

—

## 🎯 उद्देश

शिक्षकांची गुणवत्ता निश्चित करणे आणि प्राथमिक (1–5) तसेच उच्च प्राथमिक (6–8) वर्गांमध्ये अध्यापनासाठी पात्रता मिळवून देणे.

—

## 📚 परीक्षा स्तर (Papers)

| पेपर | वर्ग | उद्देश |
| ——- | ————- | —————————————— |
| पेपर I | इयत्ता 1 ते 5 | प्राथमिक शिक्षक (Primary Level) |
| पेपर II | इयत्ता 6 ते 8 | उच्च प्राथमिक शिक्षक (Upper Primary Level) |

दोन्ही पेपर देऊन उमेदवार 1 ते 8 वी शिकवू शकतो.

—

## 📅 पात्रता (Eligibility)

### पेपर I साठी:

* 12वी मध्ये **किमान 50% गुण**
* आणि **D.El.Ed / B.El.Ed** कोर्स पूर्ण (किंवा अंतिम वर्षात)

### पेपर II साठी:

* **पदवी (Graduation)** मध्ये किमान 50% गुण
* आणि **B.Ed / B.El.Ed / D.El.Ed** कोर्स पूर्ण (किंवा अंतिम वर्षात)

—

## 🧠 परीक्षा पद्धत (Exam Pattern)

प्रत्येक पेपरमध्ये **150 प्रश्न**
प्रत्येक प्रश्नाला **1 गुण**
नकारात्मक गुण नाहीत.

### पेपर I विषय:

1. बालविकास आणि शिक्षणशास्त्र – 30 Q
2. भाषा 1 (हिंदी/इंग्रजी इ.) – 30 Q
3. भाषा 2 – 30 Q
4. गणित – 30 Q
5. पर्यावरण अध्ययन – 30 Q

### पेपर II विषय:

1. बालविकास आणि शिक्षणशास्त्र – 30 Q
2. भाषा 1 – 30 Q
3. भाषा 2 – 30 Q
4. गणित व विज्ञान / सामाजिक शास्त्र – 60 Q

—

## 📈 पात्रता गुण (Qualifying Marks)

| वर्ग | टक्केवारी | गुण |
| ——————- | ————– | — |
| सर्वसाधारण | 60% (90 गुण) | |
| ओबीसी / एससी / एसटी | 55% (82.5 गुण) | |

👉 **CTET प्रमाणपत्र** आता **आयुष्यभरासाठी वैध (Lifetime Validity)** आहे.

—

## 🏛️ परीक्षा आयोजक संस्था

**Central Board of Secondary Education (CBSE)**
अधिकृत संकेतस्थळ: [https://ctet.nic.in](https://ctet.nic.in)

—

## 💰 अर्ज फी (Application Fees)

| वर्ग | एक पेपर | दोन्ही पेपर |
| —————— | ——- | ———– |
| सर्वसाधारण / ओबीसी | ₹1000 | ₹1200 |
| एससी / एसटी / अपंग | ₹500 | ₹600 |

—

## 📆 परीक्षा वेळापत्रक

CTET परीक्षा दरवर्षी **दोनदा (जुलै आणि डिसेंबर)** घेतली जाते.

* पुढील परीक्षा: **CTET January 2026**
* ऑनलाइन अर्ज सहसा **ऑक्टोबर–नोव्हेंबर 2025** दरम्यान सुरू होतात.

—

## 🧾 प्रमाणपत्राचा उपयोग

CTET उत्तीर्ण उमेदवार खालील शाळांमध्ये शिक्षक म्हणून पात्र ठरतात:

* केंद्रीय विद्यालय (KVS)
* नवोदय विद्यालय (NVS)
* CBSE संलग्न शाळा
* आर्मी पब्लिक स्कूल
* तसेच इतर केंद्र सरकारमान्य शाळा

—

## 📥 अभ्यासक्रम PDF

तुम्ही अधिकृत अभ्यासक्रम (Paper I व Paper II) PDF खालील लिंकवरून डाउनलोड करू शकता 👇
🔗 [CTET Syllabus PDF (cbse.gov.in)](https://ctet.nic.in/)